Wiem, że nic nie wiem

W liceum, które ostatecznie wybrałam, matematyka i angielski prowadzone są w grupach zaawansowania.

Tak się złożyło, że w obu przypadkach wrzucono mnie na wysokie szczeble i nagle okazało się, że jestem jedyną osobą z humana na matematyce rozszerzonej (istnieją trzy grupy rozszerzone, dwie podstawowe). W  sumie wciąż do końca nie wiem, co tam robię i zadaję sobie to pytanie na każdej lekcji, ale no cóż, jestem. Na razie*.

Prawdą jest jednak, że trochę przeczę stereotypowi humana, który ucieka przed matematyką, bo chociaż geometria to zło, a bryły przestrzenne to już w ogóle, w trakcie gimnazjum z zaskoczeniem odkryłam, że... ta matma wcale nie jest taka zła. Ogromny udział miała w tym moja matematyczka, dzięki której udało mi się bardzo dobrze napisać egzamin i polubić ten onieśmielający przedmiot. Ze zdumieniem zauważyłam, że chociaż matematyki najprawdopodobniej nie pokocham nigdy, to jest to naprawdę ciekawe, wręcz fascynujące i na pewno rozwijające. A osiągnięcie logicznego rozwiązania wysoce satysfakcjonujące.
I tak oto wylądowałam na rozszerzeniu, w sali z liczą pi i stożkami na plakatach. Skład: biol-chemy, mat-geo, no i ja.  W mojej burzliwej relacji z matematyką zawsze był jednak jeden problem - zadania idą mi nieźle, ale wolno. Na liczenie i zrozumienie potrzebuję zdecydowanie więcej czasu. Sumiennie zapisuję cyferki, powoli dochodzę do rozwiązania, osiągam wynik, cieszę się jak głupia. Muszę mieć zadanie przed oczami. Muszę dojść do wszystkiego we własnym tempie. Szybko okazało się, że o ile w miarę sobie radzę i utrzymuję stabilną czwórkę, moja grupa mknie jak szalona. Wchodzi trudny temat, oni płyną dalej, a ja zostaję za burtą, krzycząc ,,halo!". Efekt potęguje fakt, że siedzę między dwoma zdolnymi dziewczynami, ich długopisy śmigają po papierze, a ja gapię się na tablicę i czuję, jak mózg mi paruje. Aż się śmieję sama z siebie trochę.

W pamięć wbiła mi się jedna sytuacja. Robiliśmy zadanie, nauczycielka zadała pytanie. Zapadła wymowna cisza, a ja tymczasem ze zmarszczonymi brwiami wpatrywałam się w jakieś tajemnicze zaklęcia, które widniały na tablicy w poprzednim podpunkcie. Podniosłam rękę. Pani z szerokim uśmiechem wskazała na mnie, jakby szczęśliwa, że znam odpowiedź. Aż pożałowałam, że nie znam.
- Yyy - zaczęłam ambitnie. - Ale... tam... w poprzednim podpunkcie... co... tam się zadziało?
Nauczycielka, zawsze zresztą wspierająca, szybko powróciła do poprzedniego podpunktu. I wtedy stał się cud. Okazało się, że reszta grupy też niekoniecznie wie, ,,co tam się zadziało".
Ale tylko ja przyznałam, że nie rozumiem.

Zaczęłam się nad tym zastanawiać. Tym bardziej, kiedy usłyszałam jakiś czas temu zdanie ,,ja się boję pytać na lekcji". Tym bardziej, kiedy na zajęciach z filozofii przerabialiśmy Sokratesa. Tym bardziej, kiedy zauważyłam, jak sama czasem analizuję, czy zapytać, czy nie spowalniać grupy, czy nie wyjdę na idiotkę. Okazuje się, że bardzo boimy się pokazania słabości, przyznania, że nie rozumiemy, zadania pytania. Wstydzimy się tego. Wolimy już spuścić głowę, postawić przy zadaniu znak zapytania i przerobić wszystko w domu.

Boimy się nie wiedzieć.

Kiedyś sama byłam typem osoby, która kiwa głową, że tak, no przecież, wszystko jasne, podczas gdy tak naprawdę musiałam przerabiać temat w domu jeszcze raz, bo nie miałam bladego pojęcia, co się dzieje na lekcji. Liceum trochę to zmieniło - zarówno na matematyce, jak i na angielskim, gdzie zanim ja zdążę pomyśleć, loża wyszkolonych w słownictwie do CAE mechanicznym chórem mówi jakieś kosmiczne słowo, pytam. Zbieram się na odwagę i podnoszę rękę. Proszę o powtórzenie, wrócenie do poprzedniego tematu, wytłumaczenie zagadnienia, bo wychodzę z założenia, że po to w sali stoi nauczyciel - żeby czegoś nas nauczyć. Czasem nie jest łatwo. Czasem naprawdę nie jest łatwo być jedynym ,,nie" w tłumie pewnych siebie ,,taaak!". Czasem nie jest łatwo przyznać ,,nie rozumiem", narazić się na krzywe spojrzenia i przewracanie oczami rozumiejących. Mamy gdzieś zakodowane, mamy jakieś koszmarne przekonanie, że nie należy okazywać słabości i niewiedzy, bo nas wyśmieją. 

Niektórzy bowiem mają chyba trochę wypaczone pojęcie szkoły. Szkoły jako miejsca, do którego przychodzi się wiedzieć, a nie się czegoś nauczyć. Miejsca, w którym popisuje się wiedzą, a nie ją zdobywa. Dlatego nie pytają, potulnie spuszczają głowy, kiedy próbują czegoś pierwszy raz, tłumaczą się, czemu źle poszło, mają wyrzuty sumienia. 

Ignorancja nie jest dobra. Swego rodzaju chwalenie się ignorancją i brak pokory tym bardziej. To też częste zjawisko - nie wiem, nie chcę wiedzieć, nie będę wiedzieć i w ogóle foch, to wszystko bez sensu! Pytanie tylko, z czego to wynika? Z lenistwa? A może z pewnej reakcji obronnej na własne kompleksy?

Nie jest wstydem nie wiedzieć, powtarza się w internetach i słusznie się powtarza.
Wstydem jest nie chcieć się dowiedzieć.

Wiem, że nic nie wiem, powiedział sprzeczający się z sofistami Sokrates. Bo rozumiał, że mądrość to nie wiedza.
Mądrość to świadomość tego, czego nie wiemy.

Nie znam się na mnóstwie rzeczy. Moje poglądy wciąż się kształtują. Nie rozumiem pewnych zjawisk i zagadnień. Ale wiecie co? Człowiek uczy się przez całe życie. Nigdy nie przestaje zadawać pytań, poszerzać wiedzy, zdobywać doświadczeń, choćby błahych. 
Tak, nie wiem bardzo wielu rzeczy.

Ale czy to nie ekscytujące, ile zostało do odkrycia?

Zdjęcie: unsplash

*szczerze mówiąc, zastanawiam się nad przejściem do niższej grupy, ale wydaje mi się, że na rozszerzeniu chyba zostanę

Przy okazji - za tydzień w Gdańsku odbywa się festiwal Open House i na dwa dni otwierają się budynki z ciekawą architekturą lub designem, niektóre normalnie niedostępne - instytucje, kawiarnie, pracownie malarskie, muzea, prywatne mieszkania. Wszystko za darmo. W jednym z obiektów robię jako wolontariusz i oprowadzam, więc ten, polecam serdecznie. #kazalimipropomowaćtopromuję